سومین همایش بین المللی روانشناسی ایران




حامیان علمی و معنوی

تماس با ما

021-36621318

021-36621319

 

02189786524

conf.ntpco[at]gmail.com

هشدار یک روانشناس فرهنگی در مورد بداخلاقی های فضای سایبر

3 شهریور 1395

 :به نقل واحد پژوهشی  نخستین همایش بین المللی روانشناسی

 زندگی در فضای مجازی در ایران هر روز ابعاد اجتماعی تازه تری پیدا می کند. با وجود فرصت هایی که شبکه های اجتماعی ورسانه های جدید برای جامعه ایران به همراه آورده اند، از سوی دیگر بازنمایی بخشی از بداخلاقی و بد فرهنگی ها در همین فضای مجازی شکلی از آسیب های اجتماعی را به نمایش گذاشته است .

برخی کاربران ایرانی در شبکه های اجتماعی در چند سال اخیر به چهره های بین المللی ، هنری و ورزشی حمله کرده اند و این حمله های کامنتی به سایت ها و حساب های شخصی در شبکه های اجتماعی در کشور ما به یک فرهنگ نادرست تبدیل شده است .
ما با مسئله ای به نام «بداخلاقی و توهین در فضای سایبر» مواجه هستیم . هدف از گفت وگو که در ادامه مطالعه خواهید پاسخگویی به سؤالاتی ناظر بر اینکه حمله های مجازی کاربران ایرانی چه دلایل روان شناختی دارد؟ و آیا زمان آن نرسیده که فضای مجازی به عنوان سبک زندگی پذیرفته شود و برای آن قواعد و تولید محتوا و ارزش های ورود به این عرصه تعریف شود ؟ 
درپرسش و پاسخی با دکتر مهدی اسماعیل تبار ، روانشناس فرهنگی به بررسی دیدگاه های وی درمورد این مسئله پرداخته است.

**س : حمله برخی اکاربران ایرانی به چهره های بین المللی ، هنری وورزشی در فضای مجازی را از بعد روانشناختی چگونه تحلیل می کنید؟
- در این مسئله بیش از آنکه فضای سایبر و شبکه های اجتماعی مهم باشد میزان ادب ، اخلاق و سواد رسانه ای شهروندان ایرانی مهم است . زمانی در ورزشگاه های فوتبال پدیده فحاشی و توهین به بازیکنان رخ می داد و تماشاگران فوتبال را تماشاگرنما می نامیدند اما اکنون به جایی رسیده ایم که باید از لغت آدم نما ، هموطن نما استفاده کنیم .
نکته مهم این است که ما به موضوع سلامت روان توجه نمی کنیم ، تصور عمومی براین است که وقتی صحبت از سلامت می شود ، هدف درمان با دارو است . در کشور ما درمان بدون دارو هیچ معنایی ندارد و در این صورت است که ما با بیماری های مانند « بدحرف زدن » ، « غیر اخلاقی رفتارکردن » و « توهین کردن » مواجه می شویم .
سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است که سلامت اخلاق و سلامت معنوی از جمله شاخص های سلامت است ، حال این سؤال مطرح می شود که آیا یک شهروند ایرانی درخانواده خود آموزش دیده است که به سلامت روان توجه کند ؟ 
در مدارس فقط موضوع کنکور و تراز مهم است ، در رسانه ملی هم به سلامت دارو محورتأکید می شود در حالی که در دهه چهارم انقلاب باید امنیت و سلامت روانی ازجمله مهمترین مؤلفه ها باشد اما متأ سفانه این گونه نیست . 
مهم ترین دلایل مرگ اخلاقی و کرامت انسانی برخی از شهروندان ایرانی به حوزه سلامت معنوی و سلامت روان مربوط می شود به عنوان مثال 80 درصد علت سوانح رانندگی به عنصر انسانی یعنی سلامت روان و فرهنگ رانندگی بستگی دارد .
در فضای سایبر نکته مهم ، مسئله هویت کاربران است زیرا برخی از آنان باهویت غیر واقعی در این فضا حضور دارند و علت آن این است که چون این کاربر در فضای واقعی آن طور که دوست دارد نمی تواند عمل کند لذا با حضور در فضای مجازی رفتاری از خود بروز می دهند که حقیقت وجودی او است . 
بنابر آماری که اعلام شده است در ایران حدود 40 میلیون تلفن همراه در یک سال فروخته می شود حال این سؤال پیش می آید که آیا برای استفاده از این تکنولوژی شهروندان آموزش و مهارت دیده اند ؟ به عنوان مثال در برنامه دورهمی و خندوانه ، بسته اینترنتی به عنوان جایزه به تماشاگران داده می شود وقتی با اینترنت به عنوان جایزه رفتار می شود یعنی آن ارزشمند است .
سؤال مهم این است که آیا ما برای فرهنگ سازی در استفاده از اینترنت اقدامی انجام داده ایم ؟ آیا در این زمینه به فرزندان خود آموزش داده ایم ؟ این طلبکاری که والدین از فرزندان خود دارند ، باید این سؤال از والدین شود که آیا شما خواستید که آنان این مهارت ها را یاد بگیرند ؟ 
رفتار کوچکترهای ما در فضای مجازی حقیقت درون بزرگ تر های جامعه است. وقتی والدین برای فرزند خود یک دوچرخه یا ماشین خریداری می کنند ، به او آموزش می دهند اما این آموزش برای اینترنت صورت نمی گیرد.
باید یادآور شوم که جرایمی بسیاری از طریق شبکه های اجتماعی رخ می دهد به عنوان مثال یک مردی به این علت که همسر او در تلگرام تعامل درستی نداشت به قتل می رساند این اتفاقات به دلیل نبود سواد رسانه ای است .
حمله کاربران ایرانی به چهره های بین المللی و ملی در فضای مجازی به این دلیل است که فکر می کنیم می توانیم به راحتی همه دنیا را قضاوت کنیم و این تصور اشتباه است. 
نکته مهم این است که در فضای سایبر مدیر ، تهیه کننده ، سردبیر و مجری آن . . . خود کاربر است و کاربر رفتارهای خصوصی خود را با یک دوربین عمومی انجام می دهد .
در کتاب « روانشناسی و مشاوره دانش آموزی » که تألیف کرده ام ، به سؤالات دانش آموزان، مربوط به فضای سایبر پاسخ داده شده است به مسئولان پیشنهاد دادم که چنین کتاب هایی در نظام آموزش و پرورش به عنوان کتاب های درسی آموزش داده شود ، اما متأسفانه با مخالفت روبرو شده است . درحقیقت آن بداخلاقی که درجامعه ی ما به ویژه در فضای سایبر رخ می دهد ، نتیجه همین عملکردهای اشتباه است ، در واقع به مردم ایران زیست دوگانه فرهنگی ، ظاهر و باطن متفاوت آموزش داده شده است .
در بسیاری از کشورها رشته ای به نام روانشناسی سایبر (cyber psychology) در دانشگاه ها تدریس می شود، در حالی که در دانشگاه های ایران چنین رشته ای نیست لذا ضروری است که در کشور ما به موازات رشد اقتصادی ، فرهنگی در حوزه فرهنگ سازی نیز مطالعه و پژوهش شود و این هشدار را باید بدهم که اگر اقدامات جدی در زمینه انجام نشود ما شاهد اتفاقات بدتری خواهیم بود .

**س : برخی آسیب شناسان اجتماعی علت این پدیده فحاشی و توهین در فضای مجازی را بیکاری جوانان و نبود مدیریت و بهره برداری مناسب از انرژی آنان می دانند . نظر شما چیست ؟
- این نظر را قبول ندارم مثل این است که ما علت اعتیاد را در بیکاری بدانیم ، در حقیقت باید این سؤال شود که آیا معتاد شاغل نداریم ؟ یا اینکه بگوییم تصادفات رانندگی به علت بیکاری جوانان است ، این استدلال ها نادرست است . کسی که در فضای سایبر بداخلاقی و توهین می کند به علت بیکاری نیست بلکه به دلیل نبود سواد سایبری این بد اخلاقی ها رخ می دهد .
این سؤال درست است که بپرسیم ، آیا کسی که در فضای سایبرتوهین می کند هویت او آشکار است ؟ کسی که در این فضا بداخلاقی می کند از هویت جعلی استفاده می کند و یک نکته بسیار تأسف بار این است برخی از کسانی که فحش می دهند ، جوان نیستند و میانسال و سالمند اند . 
واقعیت آن است که مردم ما بحران های انقلاب ، جنگ ، تحریم و ترور را پشت سرگذاشته اند و در حال حاضر آنچه بسیار ضروری است توجه مسئولان و رسانه ها به « سلامت روان » است . 

س : برخی کارشناسان فرهنگی بر این باورند که تا زمانی که فضای مجازی به عنوان سبک زندگی پذیرفته نشود و برای آن قواعد ، تولید محتوا و ارزش های ورود به این عرصه تعریف نشود ، شاهد بروز چنین بد اخلاقی ها خواهیم بود . نظر حضرتعالی در این زمینه چیست ؟ 
- بله این نظر درست است و متولیان حوزه سایبر باید در امر فرهنگ سازی مشارکت کنند ، فرهنگ سازی به این مفهوم نیست که حامی مالی چند برنامه تلویزیونی شوند بلکه فرهنگ سازی به معنای ورود به کتاب های آموزش وپرورش، اجازه دادن به متخصصان روان شناس و مشاور برای مشارکت در امر فرهنگ سازی، پایه گذاری رشته روان شناسی سایبر در دانشگاه های کشور وتولید محتوا برای فضای سایبر است .دبیرخانه پژوهشی نخستین همایش بین المللی روانشناسی ایران 

منبع:ایرنا

کلمات کلیدی : روانشناسی ، همایش ، جامع ، بین المللی ، عصبانیت ، خشونت ، نخستین ، 1395، توسعه ، خانواده ، ازدواج ، فروید ، آرامش ،زندگی ، لوس بودن ، کم حوصله ، خانوار ، نخستین همایش ، بین المللی جامع ، روانشناسی 1395، نظام ، عقلانی ، احساسات ، آمیگدال ، پردازش ،غریزه ،اوربیتوفرونتال، شلوغ ، خالی بودن،استثنا ، هنجار ، ناهنجاری ، پرخاشگری ، رهگذر ، روان شناس جنایی ، زودرنجی ، آسیب پذیری ، منافع ، احمق ، حماقت ، خودشیفتگی ، جامعه شناس ، طبقه اجتماعی ، دانشگاه کالیفرنیا ، جنگیدن ، بهمن 95 ،وابستگی ، هم بستگی ، ترجیح دادن ، همایش جامع روانشناسی ایران ، روانشناسی جنایی ، نخستین همایش جامع بین المللی روانشناسی ایران    

 


697
مطالب مرتبط


لطفا با تكميل فرم ، نظرات ، پيشنهادات و انتقادات خود را در مورد مطلب منتشر شده با ما در ميان بگذاريد.
پيام شما پس از تاييد توسط مدير سايت ، منتشر خواهد شد.
 

 
Captcha


 
پوستر
معرفی مجلات







مرکز همایش های بین المللی توسعه ایران